HAQ GOSTAR

انواع مهریه و نحوه مطالبه آن

reply_all نوشته شده توسط haqgostar در تاریخ

123 نمایش
انواع مهریه و نحوه مطالبه آن - bakhshesh mehrieh
انواع مهریه و نحوه مطالبه آن

معرفی دعوای مطالبه مهریه

مرد به هنگام اجرای صیغه نکاح، مال معین یا چیزی که قائم مقام مال باشد را بر ذمه خود قرار می دهد که در صورت عندالمطالبه بودن و مطالبه زن ، مکلف است آن را بپردازد و این حق ارتباطی به طلاق و نفقه ندارد ؛ چرا که به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هرنوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید. نیاز اشخاص به شناخت شرایط مهریه، نحوه وصول مهریه و چگونگی اقدامات قانونی و قضائی، شرایط اعسار و چگونگی دادخواست اعسار و تقسیط آن، باعث گردیده مطالبه مهریه اهمیت پیدا کند.

مبحث اول : انواع مهر در قانون

گفتار اول : مهرالمسمی

مهری است که زن و شوهر قبل از انعقاد عقد نسبت به مقدار و میزان آن توافق نموده آن را در عقد ذکر می کنند.  تعیین میزان مهر مطابق ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی منوط به تراضی طرفین است و محدودیتی در این خصوص در قانون پیش بینی نشده است؛ طبق ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آنها بشود، معلوم بوده و ویژگی های ذیل را داشته باشد:

۱٫دارای ارزش مالی و اقتصادی باشد؛

۲٫قابل تملک و نقل و انتقال باشد؛

۳٫مشخص و معلوم باشد؛

۴٫معین و تصریح شده باشد؛

۵٫دارای منفعت عقلایی و مشروع باشد ؛

۶٫شوهر قدرت تسلیم مهریه را داشته باشد.

چنانچه مهریه وجه رایج باشد متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تأدیه نسبت به سال اجرای عقد که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می گردد محاسبه و پرداخت خواهد شد، مگر اینکه زوجین در حین اجرای عقد به نحو دیگری تراضی کرده باشند.

گفتار دوم : مهرالمثل

اگر در زمان انعقاد عقد راجع به مهریه توافق نشده یا اینکه مهریه نوعی تعیین گردیده که مطابق قانون نبوده، ولی عمل زناشویی بین زوجین رخ داده است، دراین حالت براساس عرف و عادت محل و وضعیت خاص زوجه مانند تحصیلات،سن، شغل و امثال آن مهریه ای هم شأن زنان مشابه وی تعیین می گردد که به این نوع مهریه مهرالمثل می گویند. در این خصوص ماده ۱۰۹۱ قانون مدنی مقرر داشته است :« برای تعیین مهرالمثل باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر صفات وضعیت او نسبت به اُماثِل واُقران اَقارِب و همچنین معمول محل و غیره در نظر گرفته شود .»

در موارد ذیل زن مستحق مهرالمثل می باشد :

اگر در نکاح دائم مَهر ذکر نشده یا عدم مَهر شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین می توانند بعد از عقد، مَهر را به تراضی معین کنند و اگر قبل از تراضی بر مَهر معین بین آنها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود.

در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی زن مستحق مهرالمثل است.

درصورتی که مهرالمسمی مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد یا مِلک غیر باشد در صورت اول و دوم زن مستحق مهرالمثل خواهد بود و درصورت سوم مستحق مثل یا قیمت آن خواهد بود مگر اینکه صاحب مال اجازه نماید.

البته به یاد داشته باشیم اگر اختیار تعیین مَهر به زن داده شود زن نمی تواند بیشتر از مهرالمثل معین نماید.

گفتار سوم :مهرالمقعه

در نکاحی که دائم بوده و مهریه ذکر نشده یا شرط عدم مهر شده باشد ، زوج مهریه را به زوجه مطلقه خود با وجود  عدم نزدیکی پرداخت می کند که اصطلاحاً مهرالمقعه گفته می شود. در مورد ماده ۱۰۹۳ اشعار می دارد : « هرگاه مهر در عقد ذکر نشده باشد و شوهر قبل از نزدیکی و تعیین مَهر زن خود را طلاق دهد زن مستحق مهرالمتعه است و اگر بعد از آن طلاق دهد زن مستحق مهرالمثل خواهد بود » و برای تعیین مهر المتعه حال مرد از حیث غنا و فقر ملاحظه می شود.

مبحث دوم : نحوه وصول مهریه

با توجه به اینکه سند نکاحیه جزئی از اسناد لازم الاجرا می باشد؛ بنابراین زوجه می تواند حسب مورد از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده برای مطالبه مهریه اقدام نماید .

گفتار اول : مطالبه مهریه ازطریق اجرای ثبت

مطابق ماده ۲ آیین نامه اجرایی اسناد لازم الاجرا مصوب ۱۳۸۷، درخواست اجرای مفاد اسناد رسمی، در مورد مهریه و تعهداتی که ضمن ثبت ازدواج و طلاق و رجوع شده نسبت به اموال منقول و سایر تعهدات (به استثنای غیرمنقول ) از دفتری که سند را تنظیم کرده است و نسبت به اموال غیرمنقول که در دفتر املاک به ثبت رسیده است از دفتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند درخواست می شود. در این حالت زن قباله ازدواج خود را به دفترخانه محل ثبت عقد ارائه و تقاضای صدور اجرائیه نماید. سپس با اجرائیه به اداره ثبت مراجعه و اجراییه به شوهر ابلاغ و بعد از مضی مهلت قانونی برای پرداخت دین، زوجه می تواند توقیف اموال شوهر را تقاضا نماید یا در صورت عدم دسترسی، ممنوع الخروج شدن وی را از کشور درخواست کند.

گفتاردوم: مطالبه مهریه از طریق دادگاه خانواده

زوجه می تواند با ارائه دادخواست حقوقی به دادگاه ویژه خانواده، مهریه خود را مطالبه نماید و هم زمان تقاضای توقیف اموال همسرش را نیز بنماید، در صورت ناتوانی زوجه از پرداخت هزینه دادرسی وی می تواند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را به پیوست دادخواست مهریه ارائه دهد که دادگاه بدواً به این خواسته رسیدگی و سپس به خواسته اصلی می پردازد(اگرچه در برخی از استان ها منجمله مشهد، تقاضای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مورد پذیرش واقع نمی گردد.). بدیهی است زوجه، درصورت اثبات اعسار از پرداخت هزینه دادرسی معاف خواهد بود. دادگاه به دادخواست زوجه رسیدگی می کند؛ در صورتی که زوجه مستحق دریافت مهریه باشد دادگاه حکم به پرداخت مهریه می دهد؛ در این صورت مرد موظف می شود از زمان تعیین شده توسط دادگاه، مهریه همسرش را بپردازد. اگر مرد مالی داشته باشد و زن فکر کند که در طول مدتی که دادگاه تشکیل می شود مرد آن مال را می فروشد یا جابجا می کند از دادگاه می خواهد قرار تأمین خواسته صادر کند که در این صورت مال تا صدور حکم دادگاه، توقیف می شود؛ از این مال تأمین شده می توان مهریه را برداشت. بعد از صدور رأی، مهلت تجدیدنظرخواهی بیست روز است زوجین ظرف این مدت می توانند به رأی دادگاه اعتراض کنند، بعد از اینکه رأی دادگاه قطعی شد زوجه مطابق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی را اعمال می کند؛ یعنی، اگر مرد معسر نباشد و بدهی خود را پرداخت نکند به زندان می رود؛ اما اگر توسط دادگاه معسر شناخته شود دادگاه رأی به تقسیط مهریه می دهد؛ اما بنابر قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ ناتوانی در پرداخت مهریه های بالای ۱۱۰ سکه مشمول زندان رفتن مرد نمی شود و زندانی شدن مرد با توافق طرفین و قسط بندی مهریه حذف می شود و همچنین در سال ۱۳۹۰ دیوان عالی کشور در رأی وحدت رویه شماره ۷۲۲ پذیرش دادخواست اعسار به شکل دعوای تقابل را هم پذیرفت که به موجب آن فرایند رسیدگی به اعسار به شدت تسریع یافته و امکان صدور دستور بازداشت بسیار کاهش پیدا کرد.

باید توجه داشت که فوت زوج در مهریه تاثیر گذار نیست و مهریه از ماترک شوهر و آنچه به جا گذاشته برداشته می شود چنانچه زن هم فوت کند مهریه ساقط نمی شود. مهریه ارث است و به وراث وی خواهد رسید.

اگرچه لازم به توضیح است که فی الحال اگر مرد ملائت یا توانایی لازم جهت پرداخت مهریه نداشته باشد نمی توان وی را بازداشت و به زندان انداخت، لذا اگر از چنین شخصی اموالی معرفی شد که بابت مهریه توقیف و وصول می گردد در غیر این صورت، به دلیل معسر بودن ایشان، وی به هیچ وجه به زندان نخواهد رفت.

در هر حال باید خاطر نشان کرد که سپردن امور پرونده در خصوص مطالبه مهریه به وکیل متخصص در این حوزه می تواند کمک شایانی به رسیدن به حقوق قانونی شما باشد که مفتخریم با در اختیار داشتن وکلای متخصص در دعاوی خانواده و پرونده های مهریه، شما را در تسریع وصول این حقوق یاری نمائیم.


  • insert_comment اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.

assignment_ind mail phone_in_talk